زنجان؛ استانی با جاذبههای گردشگری متنوع و زیرساختهای نیازمند توسعه
خبرگزاری مهر- گروه استانها: زنجان با برخورداری از جاذبههایی همچون گنبد سلطانیه، مردان نمکی، بازار تاریخی، غار کتلهخور، طبیعت شهرستانهای مختلف و صنایعدستی متنوع، ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری دارد؛ اما چالش اصلی استان، نه کمبود جاذبه، بلکه تکمیل زیرساختها و ایجاد زنجیرهای منسجم برای تبدیل بازدیدهای کوتاه به اقامت و هزینهکرد بیشتر گردشگران است.
زنجان دارای ۹۵۵ اثر ثبتشده در فهرست آثار ملی و یک اثر ثبتشده جهانی در یونسکو یعنی گنبد سلطانیه است. با این حال، بهرهگیری اقتصادی از این ظرفیتها نیازمند توسعه همزمان اقامت، حملونقل، خدمات، سرمایهگذاری و معرفی هدفمند جاذبههاست.
زنجان دارای ظرفیت تبدیلشدن به قطب سرمایهگذاری گردشگری و صنایعدستی کشور است
استاندار زنجان، زنجان را یکی از کانونهای مهم فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی و دارای ظرفیت تبدیلشدن به قطب سرمایهگذاری گردشگری و صنایعدستی کشور دانست.
محسن صادقی گفت: همچنان با چالشهایی مانند نبود هتل پنجستاره، کمبود تسهیلات، پیچیدگی فرآیند دریافت وام، مشوقهای ناکافی و بروکراسی اداری مواجه است.
وی با اشاره به ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی استان، از گنبد سلطانیه، بازار تاریخی زنجان، موزه مردان نمکی، غارهای استان و آئین حسینیه اعظم بهعنوان مهمترین جاذبههای گردشگری یاد کرد.
استاندار زنجان همچنین ظرفیت صنایعدستی استان را قابلتوجه دانست و گفت: ۱۲ هزار هنرمند در ۵۵ رشته، ۶ هزار کارگاه تولیدی، یکهزار و ۴۰۰ هنرمند بیمهشده و ۵۰۰ فروشگاه صنایعدستی در استان فعال هستند. به گفته وی، نوسان قیمت مواد اولیه، فرسودگی تجهیزات، کمبود سرمایه در گردش، ضعف بازارچههای گردشگری و پوشش بیمهای از مهمترین مشکلات این بخش است.
صادقی همچنین بزرگراه گردشگری حکمت و قرار گرفتن زنجان در مسیر تاریخی جاده ابریشم، همراه با دسترسیهای ریلی، هوایی و بزرگراهی را از ظرفیتهای مهم استان برای توسعه گردشگری عنوان کرد و تأکید داشت که رفع موانع سرمایهگذاری و حمایت ملی، زمینه جهش گردشگری و صنایعدستی زنجان را فراهم میکند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان، کمبود زیرساختهای اقامتی و خدماتی را از مسائل مهم گردشگری استان میداند و بر ضرورت جذب سرمایهگذاری جدید تأکید دارد.
سیدمیکائیل موسوی، در گفتگو با خبرنگار مهر، احداث هتل پنجستاره از نیازهای جدی زنجان است و جذب سرمایهگذار برای اجرای این طرح در دستور کار قرار دارد. توسعه مراکز اقامتی استاندارد، مجتمعهای گردشگری و مراکز پذیرایی نیز برای افزایش ماندگاری گردشگران ضروری است.
میانگین ماندگاری گردشگران در زنجان کمتر از ۲ شب است
زنجان- مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان گفت: میانگین ماندگاری و اقامت گردشگران در استان کمتر از دو شب است و توسعه اقامتگاههای بومگردی، خانهمسافرها و سایر ظرفیتهای اقامتی میتواند در افزایش ماندگاری گردشگران مؤثر باشد.
موسوی با اشاره به وضعیت اقامت گردشگران در استان زنجان اظهار کرد: طی سالهای اخیر با توجه به افزایش تعداد خانهمسافرها و توسعه اقامتگاههای بومگردی و همچنین هزینههای بالای اقامت در مراکز رسمی مانند هتلها و هتلآپارتمانها، بخش قابل توجهی از مسافران و گردشگران، اقامتگاههای بومگردی، خانهمسافرها و منازل استیجاری را برای اقامت انتخاب کردهاند.
۸۶ واحد بومگردی دارای پروانه معتبر در سطح استان زنجان فعال است که این واحدها نقش مهمی در ارائه خدمات اقامتی به گردشگران و معرفی ظرفیتهای بومی و فرهنگی استان دارند
وی افزود: در حال حاضر ۸۶ واحد بومگردی دارای پروانه معتبر در سطح استان زنجان فعال است که این واحدها نقش مهمی در ارائه خدمات اقامتی به گردشگران و معرفی ظرفیتهای بومی و فرهنگی استان دارند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان با بیان اینکه یکی از مهمترین برنامههای استان برای جذب گردشگر، برگزاری رویدادهای گردشگری است، گفت: بیش از ۲۰ رویداد گردشگری در حوزههای مختلف از جمله غذا و کشاورزی در استان برگزار میشود که این رویدادها در نوع خود میتواند گردشگران قابل توجهی را به زنجان جذب کند.
موسوی ادامه داد: برگزاری رویدادهای گردشگری علاوه بر ایجاد انگیزه برای سفر به استان، فرصت مناسبی برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی، طبیعی، کشاورزی و غذایی زنجان فراهم میکند و تلاش داریم از این ظرفیت برای افزایش ورود گردشگران و ماندگاری بیشتر آنها استفاده کنیم.
وی یکی دیگر از برنامههای استان برای توسعه گردشگری را اجرای برنامههای معرفی و اطلاعرسانی عنوان کرد و افزود: تبلیغ و معرفی آثار و جاذبههای گردشگری از طریق تابلوها و بیلبوردهای تبلیغاتی از جمله اقداماتی است که امسال با محوریت شعار «زنجان؛ ایران، جان جهان» دنبال شده است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان تصریح کرد: معرفی ظرفیتهای گردشگری استان در شهرها و مناطق مختلف و استفاده از ابزارهای تبلیغاتی، یکی از اقدامات مهم برای شناساندن زنجان به عنوان مقصد گردشگری و جذب مسافران است.
موسوی با اشاره به اقدامات انجام شده برای معرفی جاذبههای گردشگری استان در مناطق پیرامونی گفت: برای نخستینبار در استان زنجان، پخش فیلم و کلیپهای تبلیغاتی از جاذبههای گردشگری استان در استانهای همجوار در دستور کار قرار گرفته است و تلاش میکنیم این روند را با استفاده از ظرفیتهای جدید از جمله هوش مصنوعی توسعه دهیم.
وی خاطرنشان کرد: استفاده از شیوههای نوین تبلیغات و تولید محتوای جذاب و هدفمند میتواند در معرفی ظرفیتهای گردشگری زنجان به مخاطبان و گردشگران استانهای همجوار مؤثر باشد و زمینه افزایش سفر به استان را فراهم کند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان همچنین کنترل نرخ و توجه به قیمت خدمات گردشگری را از عوامل اثرگذار بر انتخاب یک مقصد گردشگری دانست و گفت: قیمت خدمات یکی از مؤلفههای مهم در تصمیمگیری گردشگران برای انتخاب مقصد و نحوه اقامت و استفاده از خدمات گردشگری است.
موسوی افزود: در سال جاری با اجرای رویداد «اصلاح الگوی مصرف با رویکرد بهرهوری در حوزه گردشگری»، موضوع کنترل قیمت غذا و کاهش هزینههای مرتبط با آن مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در این طرح تلاش شده با اصلاح آنالیز وزنی غذا، قیمتها تعدیل شود تا ضمن حفظ کیفیت، امکان ارائه خدمات با قیمت مناسبتر به گردشگران فراهم شود.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان گفت: در قالب این برنامه، موضوع ارائه غذا با عنوان «منوی سلامت» نیز دنبال میشود تا گردشگران بتوانند با قیمت مناسبتر از خدمات غذایی استفاده کنند.
موسوی تأکید کرد: کنترل قیمت خدمات گردشگری، افزایش کیفیت خدمات، توسعه اقامتگاههای متنوع و مقرونبهصرفه و همچنین معرفی مستمر ظرفیتهای استان، مجموعه اقداماتی است که میتواند به افزایش رضایت گردشگران، جذب مسافران بیشتر و در نهایت افزایش ماندگاری گردشگران در زنجان کمک کند.
تحول گردشگری زنجان با بهرهگیری از هوش مصنوعی
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان زنجان گفت: استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی میتواند زمینهساز تحول در شیوه معرفی، مدیریت و توسعه ظرفیتهای گردشگری زنجان و حرکت به سمت گردشگری هوشمند و دادهمحور باشد.
مهدی باقری در گفتگو با خبرنگار مهر، با تبریک هفته گردشگری اظهار کرد: گردشگری امروز تنها یک صنعت خدماتی نیست، بلکه ارتباطی جدی و روزافزون با فناوریهای پیشرفته دارد و برای معرفی شایسته ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و طبیعی زنجان، باید از شیوههای نوین و ابزارهای دیجیتال بهره گرفت.
وی با بیان اینکه حرکت به سمت گردشگری هوشمند از الزامات توسعه این حوزه است، افزود: استفاده از فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی میتواند در شناخت بهتر نیازها و رفتار گردشگران، پیشبینی روندهای تقاضا و ارائه خدمات متناسب با نیاز هر گردشگر مؤثر باشد.
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان زنجان ادامه داد: برنامهریزی برای استفاده از پلتفرمهای مبتنی بر هوش مصنوعی در معرفی ظرفیتهای گردشگری شهرستان در دستور کار قرار دارد و در این مسیر میتوان از فناوریهایی مانند واقعیت افزوده و واقعیت مجازی برای معرفی تعاملی اماکن تاریخی، صنایعدستی و میراث ناملموس زنجان استفاده کرد.
باقری با تأکید بر ضرورت توسعه زیرساختهای دیجیتال در حوزه گردشگری گفت: تحول دیجیتال در گردشگری صرفاً به معنای استفاده از چند ابزار فناورانه نیست، بلکه باید بهعنوان یک فرآیند جامع در مدیریت و ارائه خدمات گردشگری دنبال شود.
وی افزود: دیجیتالیسازی نقشههای گردشگری، استفاده از راهنماهای صوتی هوشمند و ایجاد سیستمهای مدیریت یکپارچه در مجموعههای گردشگری، از جمله اقداماتی است که میتواند به افزایش بهرهوری، دسترسی بهتر گردشگران به اطلاعات و ارتقای کیفیت تجربه سفر کمک کند.
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان زنجان با اشاره به ظرفیت دادهمحوری در مدیریت گردشگری تصریح کرد: با جمعآوری و تحلیل دادههای مرتبط با گردشگران میتوان نقاط ضعف و موانع موجود در زیرساختها و خدمات گردشگری را دقیقتر شناسایی کرد و برای رفع آنها تصمیمگیری مبتنی بر اطلاعات و روشهای علمی داشت.
استفاده از فناوریهای نوین باید در کنار ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، هنری و طبیعی زنجان قرار گیرد تا زمینه معرفی مؤثرتر این ظرفیتها به گردشگران داخلی و خارجی فراهم شود
باقری با بیان اینکه هفته گردشگری فرصت مناسبی برای بازنگری در شیوههای موجود است، خاطرنشان کرد: استفاده از فناوریهای نوین باید در کنار ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، هنری و طبیعی زنجان قرار گیرد تا زمینه معرفی مؤثرتر این ظرفیتها به گردشگران داخلی و خارجی فراهم شود.
وی گفت: تلفیق میراث فرهنگی و تمدن غنی زنجان با فناوریهای روز میتواند مسیر جدیدی برای توسعه گردشگری شهرستان ایجاد کند و استفاده هدفمند از فناوریهای هوشمند، یکی از محورهای مهم در برنامهریزیهای آینده حوزه گردشگری خواهد بود.
بخشی از مهمانپذیرهای شهر زنجان نیز در بافت تاریخی قرار دارند و محدودیتهای این بافت، امکان توسعه و افزایش طبقات این واحدها را دشوار کرده است.
بومگردی؛ ظرفیت توسعه گردشگری روستایی
در کنار کمبود برخی زیرساختهای اقامتی، نزدیک به ۱۰۰ اقامتگاه بومگردی در استان فعال است که میتواند گردشگران را از مراکز شهری و جاذبههای شناختهشده به روستاها و مناطق طبیعی هدایت کند.
تغییر ذائقه گردشگران، بهویژه ساکنان کلانشهرها، فرصت مناسبی برای توسعه بومگردی ایجاد کرده است؛ چراکه بخشی از گردشگران به جای بازدید چندساعته، به دنبال اقامت چندروزه و تجربه فرهنگ، غذا و سبک زندگی جوامع محلی هستند.توسعه هدفمند بومگردی میتواند بازار محصولات محلی، صنایعدستی، غذاهای سنتی و خدمات روستایی را نیز رونق دهد.
جاذبههای متعدد تاریخی، فرهنگی، مذهبی و طبیعی زنجان، در صورت اتصال به یکدیگر میتوانند یک شبکه گردشگری چندروزه ایجاد کنند.
گنبد سلطانیه، بازار تاریخی زنجان، موزه مردان نمکی، غار کتلهخور، رختشویخانه، بقاع متبرکه و طبیعت شهرستانهای استان، ظرفیتهایی هستند که میتوانند در قالب بستههای سفر به گردشگران معرفی شوند.توسعه گردشگری تاریخی، فرهنگی، مذهبی، طبیعتگردی، روستایی، سلامت و کشاورزی از جمله ظرفیتهای مورد تأکید مدیرکل میراثفرهنگی استان است.
دسترسی آسان نیز بخش مهمی از زنجیره گردشگری است. توسعه راهآهن دوخطه، فرودگاه کارآمد و شبکه ارتباطی مناسب از نیازهای مطرحشده برای توسعه گردشگری استان است.گردشگر برای تبدیل یک سفر کوتاه به اقامت چندروزه، علاوه بر جاذبه، به دسترسی مناسب، محل اقامت و خدمات استاندارد نیاز دارد.
صنایعدستی نیز یکی از ظرفیتهای مهم زنجان برای افزایش درآمد گردشگری است. بیش از ۵۵ رشته صنایعدستی در استان فعال است و هزاران هنرمند در این حوزه فعالیت دارند.
ملیلهکاری، چاقوسازی، چاروقدوزی، مسگری و فرش از جمله محصولاتی هستند که میتوانند بخشی از سبد خرید گردشگران را تشکیل دهند.
توسعه بازار فروش، تقویت صادرات، ایجاد پیشرانهای تخصصی فروش و حمایت از هنرمندان از برنامههای مورد تأکید ادارهکل میراثفرهنگی است.
زنجان؛ جاذبه کم ندارد، زنجیره گردشگری میخواهد
برگزاری جشنوارههای ملی، نمایشگاههای صنایعدستی و رویدادهای فرهنگی، در کنار معرفی جاذبههای استان، میتواند به افزایش شناخت از زنجان و جذب گردشگر کمک کند؛ اما تبلیغات زمانی به رونق اقتصادی منجر میشود که زیرساختهای اقامتی، حملونقل و خدمات نیز متناسب با افزایش تقاضا توسعه یافته باشد.
از این رو، تسهیل سرمایهگذاری، کاهش بروکراسی و حمایت از بخش خصوصی برای احداث هتل، مجتمعهای گردشگری، اقامتگاههای بومگردی و مراکز پذیرایی ضروری است.
زنجان برای جذب گردشگر با کمبود جاذبه مواجه نیست؛ چالش اصلی، ایجاد پیوند میان میراث فرهنگی، طبیعت، اقامت، حملونقل، صنایعدستی و سرمایهگذاری است.
استانی با ۹۵۵ اثر ثبتشده ملی، یک اثر جهانی، دهها رشته صنایعدستی و نزدیک به ۱۰۰ اقامتگاه بومگردی، در صورت تکمیل زیرساختها و مشارکت مؤثر بخش خصوصی میتواند گردشگران را از مرحله «بازدید» به «اقامت»، «تجربه» و در نهایت «هزینهکرد در مقصد» هدایت کرده و زمینه افزایش ماندگاری گردشگران و تقویت جایگاه زنجان در بازار گردشگری کشور را فراهم کند.
