مواجهه انسان با مرگ و جست‌وجوی معنای زندگی در یک انیمیشن کوتاه

مجتبی ترکی، کارگردان و انیماتور «داستانی برای محسن»، درباره شکل‌گیری ایده این انیمیشن گفت: ایده ساخت این اثر از یکی از طرح‌های حسین زنگنه، نویسنده کار، شکل گرفت؛ طرحی که نگاه متفاوتی به مقوله مرگ و ادراک انسان از آن دارد. محسن به عنوان کاراکتری که در جست‌وجوی تجربه کردن زندگی و پیدا کردن داستانی درخور تعریف کردن است، در این مسیر با مسئله مرگ مواجه می‌شود.

او افزود: در ساخت این انیمیشن، تمرکز اصلی بر روایت داستان و انتقال دقیق‌تر حس مواجهه قهرمان با «مهم‌ترین اتفاق زندگی» بود. انتخاب‌های کارگردانی هم در راستای همین تجربه شکل گرفت؛ به‌گونه‌ای که فیلم ضمن دنبال کردن شخصیت اصلی، تلاش کرده فاصله‌ای هم با او ایجاد کند. فضای بصری اثر هم در ادامه همین نگاه انتخاب شده است.

ترکی درباره روند تولید «داستانی برای محسن» توضیح داد: ساخت این فیلم با توجه به درگیری‌های پایان‌نامه تئوری دوره کارشناسی ارشد، حدود دو سال طول کشید. روند تولید هم به صورت رفت‌وبرگشتی میان من و نویسنده پیش رفت؛ به این شکل که ابتدا او بر اساس طرح اولیه، من یک ریل تهیه می‌کردم و نویسنده با مشاهده آن، فیلمنامه را پیش می‌برد و پس از چند مرحله رفت‌وبرگشت، فیلمنامه نهایی شکل گرفت و تولید آغاز شد.

این انیماتور مهم‌ترین چالش تولید فیلم را حجم بالای کارها دانست و گفت: با توجه به اینکه بخش عمده امور تولید را خودم انجام دادم، مدیریت و انجام حجم زیاد کارها یکی از اصلی‌ترین چالش‌های این پروژه بوده است.

او درباره راه‌یابی «داستانی برای محسن» به بخش مسابقه بین‌الملل دهمین جشنواره فیلم‌های انیمیشن و کمیک چانیارتون یونان گفت: حضور فیلم در جشنواره‌های مختلف، به‌ویژه جشنواره‌های بین‌المللی، باعث بیشتر دیده شدن آثار می‌شود و می‌تواند معیاری برای مقایسه فیلم با آثار فیلمسازان دیگر کشورها باشد. این حضورها می‌توانند مانند نیروی محرکه‌ای برای ادامه فعالیت و تولید آثار جدید عمل کنند.

ترکی درباره ویژگی‌هایی که می‌تواند یک انیمیشن با موضوعی بومی را برای مخاطبان بین‌المللی قابل ارتباط کند، گفت: مفاهیمی که دربردارنده تجربه‌های مشترک انسانی باشند، حتی اگر در قالب‌های پیچیده‌تری بیان شوند، می‌توانند با مخاطبان و جشنواره‌های کشورهای دیگر ارتباط برقرار کنند. عناصر بومی و مؤلفه‌هایی که هویت یک منطقه را شکل می‌دهند هم می‌توانند برای مخاطبان بین‌المللی جذاب باشند، هرچند این جذابیت تا حدی به پیش‌فرض مخاطبان درباره مفهوم «بومی بودن» و برداشت آن‌ها از موتیف‌های روایی و بصری وابسته است.

او درباره مسیر جشنواره‌ای «داستانی برای محسن» گفت: حدود دو سال از تولید این انیمیشن می‌گذرد و در این مدت با هماهنگی مرکز گسترش، روند ارسال و پخش فیلم را به صورت جداگانه دنبال کرده ام. با این حال، فیلم نتوانسته در بخش مسابقه برخی جشنواره‌های سطح یک مانند انسی و زاگرب حضور پیدا کند و به نظر می‌رسد اکنون در آخرین ایستگاه‌های مسیر جشنواره‌ای خود قرار دارد.

ترکی ادامه داد: این فیلم تاکنون در دو جشنواره داخلی، یعنی دوسالانه انیمیشن تهران و جشنواره فیلم کوتاه تهران، حضور داشته که در دوسالانه انیمیشن تهران موفق به دریافت دیپلم افتخار فیلمنامه شده و در جشنواره فیلم کوتاه تهران هم نامزد دریافت جایزه بهترین انیمیشن بوده است.

او افزود: «داستانی برای محسن» همچنین با اقدام شخصی او در جشنواره‌های خارجی «Cinanima» در پرتغال، جشنواره بین‌المللی انیمیشن بروکسل و «Monstra» در لیسبون حضور داشته و تا جایی که به خاطر دارم، در جشنواره «Cartoon Club» ایتالیا هم شرکت کرده است.

کارگردان «داستانی برای محسن» درباره تجربه همکاری با مرکز گسترش گفت: از مرکز به دلیل حمایت از انیمیشن و پذیرفتن این پروژه تشکر می‌کنم و یکی از نکات مثبت همکاری را این می‌دانم که در روند تولید، سفارش یا تغییر محتوایی به فیلم تحمیل نشد. همچنین در روند پرداخت و مسائل مالی، مرکز رویکردی حمایتگرانه داشته است.

ترکی در پایان درباره پخش بین‌المللی آثار گفت: با توجه به تجربه خودم و دیگر دوستان، به نظر می‌رسد در زمینه حمایت از حضور فیلم‌ها در جشنواره‌های خارجی جای تلاش بیشتری وجود دارد؛ به‌ویژه جشنواره‌هایی که برای ثبت‌نام و بررسی اولیه فیلم، مبلغ ورودی دریافت می‌کنند. برای حضور فیلم در برخی جشنواره‌ها ناچار بودم با ارسال ایمیل و درخواست و نادیده گرفتن این مبلغ، فیلم را برای انتخاب اولیه بفرستم. اگر این پیگیری از سوی مرکز انجام می‌شد، می‌توانست نتیجه بهتری داشته باشد.

عوامل «داستانی برای محسن» عبارتند از: کارگردان، انیمیت و رنگ‌گذاری: مجتبی ترکی، نویسنده و تدوینگر: حسین زنگنه، کامپوزیت: هیوا افخم‌الشعرا، موسیقی: رضا فانید، صداگذاری: آرش قاسمی و محمد قاسمی، نریشن: محمدرضا لبیب، تولید مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی.

انتهای پیام/